De Overheidsopdrachtenwet gewijzigd

Op 2 oktober 2009 is het KB van 29 september 2009 tot wijziging van de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten en van sommige koninklijke besluiten tot uitvoering van deze wet in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd.

Dit KB geeft uitvoering aan de arresten van het Hof van Justitie van 23 april 2009 (C-287/07 en C-292/07), waarbij de Belgische Staat veroordeeld is geworden wegens het (niet) tijdig omzetten van de Europese Richtlijnen 2008/17/EG (nutssectoren) en 2008/18/EG (klassieke sectoren) van 31 maart 2004 in het Belgische recht.

Deze omzetting werd nochtans reeds uitgevoerd in de wetten van 15 en 16 juni 2006, die de Overheidsopdrachtenwet van 24 december 1993 vervangen. De meeste bepalingen van deze wetten kunnen evenwel bij gebreke aan uitvoeringsbesluiten nog niet in werking treden. Daarom werd geopteerd voor de aanpassing van de Overheidsopdrachtenwet van 24 december 1996 en haar uitvoeringsKB's van 8 en 10 januari 1996.

Kort vóór de inwerkingtreding op 1 november 2009 geven wij u een overzicht van de belangrijkste wijzigingen.

Wijziging aan de wetgeving overheidsopdrachten

De laatste ministerraad van Verhofstadt III heeft vandaag het voorontwerp het voorontwerp van programmawet goedgekeurd met diverse bepalingen over de overheidsopdrachten. Het voorontwerp wijzigt de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten.

Ken je wet...

Hoewel de wet van 24 december 1993 zowel de "algemene" overheidsopdrachten als de overheidsopdrachten in de sectoren van de nutsvoorzieningen regelt, is deze wet door twee verschillende koninklijke besluiten verder uitgewerkt. Het koninklijk besluit van 8 januari 1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten en de concessies voor openbare werken regelt de "algemene overheidsopdrachten". Het koninklijk besluit van 10 januari 1996 regelt de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten in de sectoren water, energie, vervoer en postdiensten.

In het arrest-JSML (R.v.St., SPRL J.S.M.L., nr. 173.078, 3 juli 2007) blijkt pijnlijk duidelijk dat het belangrijk is te weten op basis van welk koninklijk besluit een opdracht gegund wordt.

Uitvoeringsbesluiten Wet Overheidsopdrachten

Ook de laatste ministerraad van deze legislatuur op 27 april 2007 blijken volgens het persbericht de uitvoeringsbesluiten van de Wet Overheidsopdrachten niet behandeld te zijn. Het zal dus wachten zijn op de volgende regering vooraleer de nieuwe Belgische overheidsopdrachtenreglementering in werking treedt.

Nieuwe wetgeving - confidentialiteit

Een eerste belangrijke nieuwigheid in de nieuwe wet overheidsopdrachten is artikel 11. Dit artikel bepaalt dat het verboden is vertrouwelijke informatie bekend te maken die door de kandidaten of inschrijvers, of, tijdens de uitvoering van de opdracht, door de aannemer, leverancier of dienstverlener, wordt verstrekt en betrekking heeft op de gunning en uitvoering van de opdracht. Een soortgelijke bepaling was overigens al opgenomen in artikel 139 van het koninklijk besluit van 8 januari 1996.

Artikel 11 bepaalt:

De aanbestedende overheid en elke persoon die, in het kader van zijn functie of van de hem toevertrouwde opdrachten, kennis heeft van vertrouwelijke informatie over een opdracht of die hem, in het kader van de gunning en uitvoering van de opdracht, door de kandidaten, inschrijvers, aannemers, leveranciers of dienstverleners werd verstrekt, mogen die informatie niet bekendmaken. Deze informatie heeft meer bepaald betrekking op de technische of commerciële geheimen en op de vertrouwelijke aspecten van de offertes.
In geval van een verhaalprocedure moeten de betrokken instantie en de aanbestedende overheid erop toezien dat het in het vorige lid bedoelde vertrouwelijke karakter van de informatie wordt nageleefd.
In elk geval hebben de kandidaten, inschrijvers en derden geen toegang tot de documenten betreffende de gunningsprocedure van de opdrachten zolang de aanbestedende overheid geen beslissing heeft genomen, naar gelang van het geval, over de selectie van de kandidaten, de regelmatigheid van de offertes, de gunning van de opdracht of de beslissing om de procedure stop te zetten.

Deze vertrouwelijke informatie omvat met andere woorden de technische of commerciële geheimen en alle vertrouwelijke aspecten van de offertes. Voorbeelden zijn:
- de eenheidsprijzen;
- een zeer gedetailleerde omschrijving van de aangeboden diensten met een precieze prijsberekening;
- informatie over technische know-how, contractmanagement, contractinfrastructuur;

Het verbod tot bekendmaking geldt voor de aanbestedende overheid, de personen die in voorkomend geval deel uitmaken van haar organen, haar ambtenaren, alsook de personen die haar ondersteuning bieden, zoals een studiebureau met een adviesopdracht.

In het tweede en derde lid van artikel 11 is een nieuwe bepaling opgenomen die dezelfde doelstelling nastreeft en zowel bedoeld is voor de aanbestedende overheid als voor de overheid belast met de uitspraak wanneer een beroepsprocedure wordt ingesteld (zoals de Raad van State of de gewone rechtbanken). Bovendien verduidelijkt deze bepaling dat de kandidaten, inschrijvers en derden geen toegang mogen hebben tot de documenten betreffende de gunningsprocedure, met name tot de aanvragen tot deelneming en offertes, zolang de aanbestedende overheid geen beslissing heeft genomen over de selectie, de regelmatigheid van de offertes, de gunning of de beslissing om de procedure stop te zetten.

Volgens de memorie van toelichting is het verlenen van toegang tot de inhoud van de ingediende offertes terwijl het onderzoek ervan nog niet is afgerond, nadelig voor het goede verloop van de procedure en kan het de belangen van de ondernemingen schaden.

Het nieuwe artikel 11 belet kan nochtans niet beletten dat een inschrijver informatie verkrijgt over de globale inschrijvingsprijzen van andere inschrijvers. Dit kan o.m. worden opgemaakt uit de tekst van artikel 109 van het koninklijk besluit van 8 januari 1996 die stelt dat elke inschrijver die bij de opening van offertes afwezig was, op schriftelijk verzoek, moet worden ingelicht over de gegevens voorgelezen door de voorzitter.

De Vlaamse beroepsinstantie inzake de openbaarheid van bestuur stelde hierover eerder al:

door het openbaar maken van totaalprijzen wordt immers geen schade toegebracht aan de concurrenten; bovendien zou door het onttrekken van de totaalprijzen aan de openbaarheid het voor een aannemer onmogelijk worden om de inhoud van het beoordelingsverslag op zijn correctheid en deugdelijkheid te onderzoeken;

Inwerkingtreding nieuwe wetgeving overheidsopdrachten

Zowel de wet overheidsopdrachten en sommige opdrachten van werken, leveringen en diensten van 15 juni 2006 als de wet van 16 juni 2006 betreffende de gunning, informatie aan kandidaten en inschrijvers en wachttermijnen inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten zullen pas in werking treden wanneer het koninklijk besluit in die zin ondertekend en in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt is .

Met de verkiezingen van 13 juni 2007 voor de boeg, lijkt de kans klein dat deze koninklijke besluiten nog deze legislatuur zullen aangenomen worden.

In dit artikel uit De Morgen geeft men in het algemeen de gevolgen van de verkiezingsdatum weer.

Enkel indien de Koning de uitvoeringsbesluiten ondertekent voor 1 mei 2007 bestaat er nog een kans dat die binnenkort gepubliceerd worden. Anders zal het voor na de verkiezingen zijn.

Welkom op deze overheidsopdrachten-blog!

Op 15 februari 2007 publiceerde het Belgisch Staatsblad de wet van 15 juni 2006 overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten en de wet van 16 juni 2006 betreffende de gunning, informatie aan kandidaten en inschrijvers en wachttermijn inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en
diensten. Op dezelfde dag werden ook de wijzigingen die aan de wet van 15 juni 2006 en de wet van 16 juni 2006 zijn aangebracht door de wetten van 12 januari 2007 bekendgemaakt.

In deze weblog willen we de ontwikkelingen op het vlak van het Belgische overheidsopdrachtenrecht op de voet volgen.

Tim Vermeir